We wtorek, 1 września 2026 r., w parafii pw. Miłosierdzia Bożego w Jarosławiu abp Adam Szal przewodniczył Mszy świętej na rozpoczęcie roku szkolnego 2026/2027. Wydarzenie zostało połączone z nadaniem Liceum Ogólnokształcącemu Mistrzostwa Sportowego sztandaru oraz imienia Książąt Czartoryskich.
W homilii metropolita przemyski pogratulował społeczności szkolnej wyboru Patrona, wskazując na ogromne zasługi i głębokie korzenie rodu Czartoryskich. – To najstarsza, najpotężniejsza, bardzo zasłużona familia w historii Polski, sięgająca swoimi korzeniami Litwy. Stąd też łatwo zauważyć, że na sztandarze jest jest pogoń, czyli symbol Litwy – podkreślił kaznodzieja. Wspomniał wybitne postaci z tej rodziny, w tym męża stanu Adama Jerzego Czartoryskiego oraz bohatera wiary, błogosławionego o. Michała Czartoryskiego, dominikanina.
Przywołując postać zakonnika, bł. Ojca Czartoryskiego, abp Szal podzielił się wspomnieniem z niedawnej wizytacji kanonicznej w pobliskiej parafii w Pełkiniach, gdzie rozmawiał ze starszym mężczyzną pracującym przed II wojną światową przy koniach w majątku Czartoryskich. Człowiek ten zapamiętał niezwykłą dyscyplinę panującą wśród młodych chłopców z tego rodu. – Uderzyło go to, że ci młodzi chłopcy byli zdyscyplinowani, że nie robili tego, co chcieli. Mieli zasady podane przez rodziców – zaznaczył hierarcha. To właśnie ta domowa dyscyplina i twarde zasady ukształtowały o. Michała, który później stał się wymagającym nauczycielem w zakonie, a w czasie powstania warszawskiego ofiarował swoje życie, wykazując się solidarnością z broniącymi Ojczyzny.
Metropolita przemyski wskazał, że doskonałym wzorem dla wszystkich wychowawców jest Jezus Chrystus. – Wy Mnie nazywacie „Nauczycielem” i „Panem” i dobrze mówicie, bo nim jestem – przypomniał słowa Zbawiciela arcybiskup. Zwrócił uwagę, że w przeciwieństwie do dawnych proroków i rabinów, Jezus nauczał na podstawie własnego, boskiego autorytetu.
W kontekście misji edukacyjnej abp Szal przypomniał, że pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami dla dzieci są ich rodzice, których w procesie formacji wspierają pedagodzy oraz duszpasterze. – Dobry nauczyciel, dobry ojciec, dobra matka, dobry nauczyciel to jest ktoś, kogo nie można kupić za żadne pieniądze. To prawo i obowiązek formowania młodego pokolenia, formowania dziecka, troski o to, aby prowadzili go bezpiecznie przez zawiłe ścieżki życia – powiedział abp Szal. Przywołując nauczanie papieża Pawła VI, przypomniał, że współczesny świat bardziej niż samych nauczycieli potrzebuje autentycznych świadków wiary i wartości.
Zwracając się bezpośrednio do uczniów i nauczycieli Liceum Ogólnokształcącego Mistrzostwa Sportowego w Jarosławiu, hierarcha życzył, aby nowy sztandar był symbolem jedności i drogowskazem do osiągania wysokich celów. – Życzę wszystkim, by ten sztandar, jak będzie mówiła modlitwa poświęcenia, nas jednoczył, żeby łączył nas. Żeby też przypominał, że wymogi bycia dobrym uczniem i dobrym nauczycielem na wzór Rodu Czartoryskich są wysokie i abyśmy te szczyty zdobywali. Szczyty intelektualne, sportowe, ale także i te duchowe – dodał arcybiskup. Na zakończenie, nawiązując do sportowego profilu placówki, przytoczył słowa św. Pawła Apostoła: „w dobrych zawodach wystąpiłem, bieg ukończyłem, wiary ustrzegłem. Na ostatek odłożono dla mnie wieniec sprawiedliwości, który mi w owym dniu odda Pan”.
Ród Czartoryskich, pieczętujący się herbem Pogoń Litewska, to jedna z najpotężniejszych familii magnackich w historii Polski. W XVIII wieku stanął na czele stronnictwa reformatorskiego zwanego Familią, doprowadzając m.in. do wyboru na króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
W okresie rozbiorów książę Adam Jerzy Czartoryski kierował hotelem Lambert w Paryżu – głównym centrum dyplomatycznym polskiej emigracji. Rodzina zapisała się też jako wybitni mecenasi kultury; księżna Izabela Czartoryska założyła w Puławach w 1801 roku pierwsze polskie muzeum, którego tradycje kontynuuje Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie (właściciel m.in. Damy z gronostajem Leonarda da Vinci).
W XX wieku ród Czartoryskich wydał również wybitne postacie zasłużone dla Kościoła i Ojczyzny. Jedną z najważniejszych jest bł. o. Michał Czartoryski (Jan Franciszek Czartoryski, 1897–1944) – dominikanin, architekt i pedagog. Podczas powstania warszawskiego był kapelanem AK w szpitalu na Powiślu. Do końca odmówił opuszczenia rannych powstańców i został rozstrzelany przez Niemców 6 września 1944 roku. W 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym w gronie 108 męczenników II wojny światowej.
Tekst i zdjęcia: Łukasz Sztolf
