W poniedziałek, 31 sierpnia 2026 r., w Bazylice Archikatedralnej w Przemyślu abp Adam Szal przewodniczył Eucharystii wieńczącej trzydniowe kongregacje katechetyczne w archidiecezji przemyskiej. Msza święta była połączona z odnowieniem Jasnogórskich Ślubów Narodu, a oprócz licznie zgromadzonych kapłanów i katechetów wzięli w niej udział także przedstawiciele władz państwowych i samorządowych oraz członkowie NSZZ Solidarność z Podkarpacia.
– Dzisiaj spotykamy się w archikatedrze przemyskiej po to, aby popatrzeć na błogosławionego kardynała Stefana Wyszyńskiego, by popatrzeć na śluby, na dziedzictwo i na zobowiązania, które dalej płyną z tych ślubów – powiedział abp Adam Szal na rozpoczęcie wspólnego spotkania i zaznaczył, że tegoroczne wydarzenie ma wyjątkowy charakter, ponieważ zbiega się z 70. rocznicą jasnogórskich ślubów narodu, które na terenie archidiecezji przemyskiej, w Komańczy, napisał bł. kard. Stefan Wyszyński.
Metropolita przemyski wezwał wszystkich do modlitwy w intencjach Ojczyzny i Kościoła. – Módlmy się w intencji naszej Ojczyzny, aby dochowała ślubów. One są uniwersalne – podkreślił arcybiskup, dodając, że w tekście ślubów, które zostaną odnowione znajduje się ważne miejsce dla każdego z nas, w tym dla młodego pokolenia i katechezy.
Homilię wygłosił ks. dr Albert Warso z diecezji radomskiej. Duchowny skupił się na tematyce Jasnogórskich Ślubów Narodu, ich historycznym znaczeniu oraz aktualności zawartego w nich programu moralnego dla współczesnych Polaków.
Na początku rozważania kaznodzieja przywołał słowa bł. kard. Stefana Wyszyńskiego: „Czyż mielibyśmy lękać się tego, czego sam Bóg się nie lęka? Czyż mielibyśmy się obawiać, że za wiele o Maryi powiemy, że może za bardzo ją kochamy, że swą chwałą i wielkością przysłoni nam widzenie Boga człowieka?”. – Jeżeli chcemy mieć właściwy stosunek do Chrystusa, musimy zacząć od Maryi. Ona krzywdy Chrystusowi nie wyrządzi – cytował ks. Warso.
Duchowny przypomniał, że Polacy wielokrotnie powierzali swoje losy Matce Bożej, czego szczególnym wyrazem były śluby złożone 1 kwietnia 1656 roku w katedrze lwowskiej przez króla Jana Kazimierza, który ogłosił Maryję Królową Polski. Nawiązał również do wydarzeń sprzed siedemdziesięciu lat, gdy więziony przez komunistów w Komańczy kard. Wyszyński dostrzegł potrzebę odnowienia tego aktu w trudnej rzeczywistości lat 50. ubiegłego wieku. – Dzieje narodu niekiedy się powtarzają – zaznaczył kaznodzieja, cytując słowa Prymasa porównujące potop szwedzki do zalania kraju komunistycznym ateizmem.
Ks. Warso opisał okoliczności powstania tekstu nowych ślubów. Choć biskupi uważali, że może go napisać wyłącznie uwięziony Prymas, on sam początkowo się wzbraniał, twierdząc, że taki tekst powinien stworzyć ktoś wolny. Do pisania przekonał go dopiero argument Marii Okońskiej, która przypomniała, że św. Paweł pisał listy z więzienia. Ostatecznie tekst powstał rankiem 16 maja 1956 roku. Na Jasną Górę przewiozła go potajemnie Janina Michalska, a zakonnice za klauzurą przepisywały go na maszynach, by w dniu uroczystości rozdawać go wiernym i duchownym.
Główne uroczystości odbyły się 26 sierpnia 1956 roku na Jasnej Górze z udziałem około półtora miliona osób, gdzie w zastępstwie uwięzionego Prymasa tekst odczytał bp Michał Klepacz. – Przyrzekamy uczynić wszystko, co leży w naszej mocy, aby Polska była rzeczywistym królestwem Twoim i Twojego Syna, poddanym całkowicie pod Twoje panowanie w życiu naszym osobistym, rodzinnym, narodowym i społecznym – przypomniał kapłan słowa ślubowania. Wierni zobowiązali się wówczas m.in. do ochrony życia od poczęcia, obrony nierozerwalności małżeństwa, wychowania młodzieży w wierności Bogu oraz walki z wadami narodowymi, takimi jak pijaństwo, lenistwo czy rozwiązłość. Sam kard. Wyszyński składał te śluby w Komańczy, 10 minut przed uroczystościami na Jasnej Górze, w obecności Marii Okońskiej.
– Złożone Jej śluby nie zostały jeszcze przez Polaków wypełnione. Nie zostały przez nas spełnione – podkreślał mocno kaznodzieja, wskazując, że mimo upływu siedemdziesięciu lat i zmiany sytuacji politycznej, śluby te nic nie straciły na aktualności i wciąż stanowią dla Polaków zadanie do realizacji w codziennym życiu.
Na zakończenie ks. Warso przywołał słowa Prymasa Tysiąclecia z 10 listopada 1980 roku, skierowane do przedstawicieli Solidarności. – Najważniejszą rzeczą jest ratować naród i rodzinę. A w obecnym systemie ratować też ład i porządek społeczny, kulturalny, moralny, religijny i gospodarczy – powiedział kapłan, zachęcając do pójścia drogą zawierzenia Maryi, która nigdy nie zawodzi.
Na zakończenie Eucharystii abp Adam Szal wraz z bp. Stanisławem Jamrozkiem, prezbiterium przemyskim, katechetami i zgromadzonymi wiernymi, odnowił Śluby Jasnogórskie przed figurą Matki Bożej Jackowej obecnej w Bazylice Archikatedralnej, której 260. rocznica koronacji przypada w bieżącym roku.
Po Mszy świętej uczestnicy kongregacji katechetycznej przeszli do Instytutu Teologicznego mieszczącego się w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu, gdzie kapłani i katecheci wzięli udział w konferencji. Prelekcję nt. wpływu sztucznej inteligencji na proces edukacji i kształcenia młodego pokolenia wygłosił ks. dr Tomasz Bierzyński z diecezji rzeszowskiej.
Tekst i zdjęcia: Łukasz Sztolf
